Monday, January 4, 2021

Centum Verba 10: Lupus et Histrix

You can find more Latin stories at,
and more Tiny Tales at

Lupus esuriens est.
Histricem videt. 
Histrix fortis non est, 
sed sagittis munita est. 
Undique sagittis munita est! 
Lupus ergo invadere non audet, 
quod histricis sagittas timet. 
Sed valde esuriens est! 
Lupus in animo cogitat, 
"Fortior histrice sum, 
sed viribus eam perdere non possum. 
Si viribus superare non possum, 
astutiis mihi opus est. 
Astutiis histricem fallere possum." 
Excogitata astutia, 
Lupus histricem salutat, 
"Salve, amica! 
Nunc est pacis tempus, 
sed tantum telorum onus tergore tuo portas! 
In pacis tempore, 
alii sagittarii sagittas non portant. 
Arma portant in belli tempore, 
non in pacis tempore." 
Lupo histrix respondet, 
"Adversum lupum, semper belli tempus est." 

Dictionary help:

adversum —  alii —  amice —  animo —  arma —  astutia —  astutiis —  audet —  belli —  cogitat —  ergo —  est —  esuriens —  eum —  excogitata —  fallere —  fortior —  fortis —  histrice —  histricem —  histricis —  histrix —  in —  invadere —  lupo —  lupum —  lupus —  mihi —  munitus —  non —  nunc —  onus —  opus —  pacis —  perdere —  portant —  portas —  possum —  quod —  respondet —  sagittarii —  sagittas —  sagittis —  salutat —  salve —  sed —  semper —  si —  sum —  superare —  tantum —  telorum —  tempore —  tempus —  tergore —  timet —  tuo —  undique —  valde —  videt —  viribus — 

Here is the version of the fable in Mille Fabulae et Una:

Mille Fabulae et Una: 97. Lupus et Histrix. 
Lupus esuriens in histricem intenderat animum, quem tamen quia sagittis undique munitus erat invadere non audebat. Excogitata autem eum perdendi astutia, illi suadere coepit ne pacis tempore tantum telorum onus tergore portaret, quandoquidem ne alii quidem sagittarii, nisi cum proelii tempus instaret, portarent. Cui histrix “Adversum lupum,” inquit, “semper proeliandi tempus esse credendum est.

And here is an English version of the fable. This is not a translation; it's another version of the same story in 100 English words.

100-Words: The Wolf and the Porcupine
A wolf came across a porcupine. He was a fierce-looking creature armed with darts, so the wolf kept his distance.
At the same time, the wolf was quite hungry, and the porcupine would make a very fine snack if only he would lay aside his darts.
"Dear porcupine," said the wolf, "don't you know that we animals are living at peace? It is bad manners for you to be going around armed, as if there were war between us."
The porcupine bristled. "I'm no fool," he replied. "When I see a wolf nearby, I am at war, not at peace."